RASFF (Gıda ve Yem İçin Hızlı Alarm Sistemi), Avrupa Birliği tarafından kurulmuş olup insan sağlığını tehdit edebilecek gıda, yem ve gıda ile temas eden madde ve ürünlerdeki riskleri AB üye ülkeleri, Avrupa Komisyonu ve EFSA arasında hızlıca duyurmayı ve riskli ürünleri piyasadan çekmeyi amaçlayan bir platformdur1. 01.09.2026 - 30.09.2026 tarihleri arasında RASFF Portalında toplam 459 adet bildirim yapılmıştır. Bu bildirimlerin kategorisel dağılımı şu şekildedir:
418 adet gıda kaynaklı,
27 adet hayvan yemi kaynaklı,
14 adet gıda ile temas eden malzemeler kaynaklı.
Bildirim Yapılan Orijin Ülkeler ve Çin Kaynaklı Risk Faktörleri
Eylül 2026 döneminde gıda ile temas eden malzeme bildirimlerinin kaynaklandığı orijin ülkeler incelendiğinde öne çıkan tablo şöyledir:
Çin: 7 bildirim
Türkiye: 4 bildirim
Fransa: 1 bildirim
Hong Kong: 1 bildirim
Pakistan: 1 bildirim
Bildirim sayısının yüksek olması tek başına bir ülkenin ürünlerinin daha fazla uygunsuz olduğu anlamına gelmemektedir; ithalat hacmi, ürün çeşitliliği, kontrol sıklığı ve sınır kontrollerinin yoğunluğu değerlendirilmeden ülkeler arasında doğrudan bir karşılaştırma yapmak doğru değildir. Çin kaynaklı bildirimlerin yüksek olmasının temel nedenleri ise raporda şu şekilde sıralanmaktadır:
Çin'in plastik mutfak eşyaları, melamin ürünler, ambalajlar ve metal kaplar gibi gıda ile temas eden ürünlerde dünyanın en büyük üreticisi ve ihracatçısı olması,
Üretimdeki temel rekabet avantajının düşük maliyet üzerine kurulması ve düşük maliyet baskısı,
Gıdaya uygun (food grade) olmayan kalitesiz hammadde kullanımı,
Çin iç pazarı ile AB sınırındaki denetim ve mevzuat standartlarının farklılığı,
Sınır kontrollerinde daha sık test edilmenin yarattığı "Çok Test - Çok Tespit - Riskli Profil - Daha Çok Test" geri besleme döngüsü
Ürün Grupları, Uygunsuzluk Türleri ve Risk Kararları
Bildirime konu olan 14 ürünün 13'ü gıda ile temas eden madde ve malzemeler, 1'i ise tahıl grubundaki pirinç ile ilgilidir. Tespit edilen uygunsuzluklar ve ilgili ürün grupları şunlardır:
Mevzuat Uygunsuzluğu Tespiti: Plastik gıda kapları, porselen plakalar, metalik malzemeler ile tabak ve kase gruplarında tespit edilmiştir.
Kimyasal Tehlike Tespiti: Sofra takımı, silikon ekmek tavası, plastik saplı kupa, mutfak kepçesi, plastik plakalar, yeniden kullanılabilir düz plakalar, kahve makinesi ve mutfak eşyalarında görülmüştür.
BPA Göçü Tespiti: Bambu filizi şeritlerinde Bisfenol A (BPA) göçü saptanmıştır.
Mineral Yağ Kalıntısı Tespiti: Pirinç ürününde MOSH/MOAH mineral yağ kalıntıları belirlenmiştir.
Bildirimlerin risk seviyelerine göre kararlarının dağılımında ise 6 adet "potansiyel risk", 5 adet "potansiyel olarak ciddi", 2 adet "ciddi değil" ve 1 adet "ciddi" kararı verilmişti4.
Türkiye Açısından Durum ve Üreticiler İçin Kritik Başlıklar
Türkiye açısından en dikkat çekici nokta, gerçekleşen 4 bildirimin tamamının gıda temas malzemeleriyle ilişkili olmasıdır4. Bu bildirimlerin 2'si dokümantasyon problemi, 2'si ise migrasyon problemi kaynaklıdır.
Bu tespitler doğrultusunda, Türkiye'deki gıda temas malzemesi üreticileri ve ihracatçıları için şu dört başlık kritik önem taşımaktadır:
Uygunluk Beyanı (Declaration of Compliance) süreçleri,
Migrasyon testlerinin güncelliği ve kullanım koşullarına uygunluğu,
Hammadde ve katkı maddelerinin mevzuata uygunluğu,
Teknik dosya, analiz raporları ve izlenebilirlik kayıtları.
Özellikle ihracat yapan firmalar açısından "ürün ürettim ve analiz yaptım" yaklaşımından ziyade, "ürünün mevzuata uygunluğunu kanıtlayabiliyorum" yaklaşımının benimsenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.