FSSC 22000 Versiyon 7, 1 Mayıs 2026'da yayımlandı. 1 Mayıs 2027'den itibaren tüm belgelendirme denetimleri V7'ye göre yapılacak. Geçiş takvimini ve sektörlere göre yeni ISO 22002 standartlarını FSSC 22000 Versiyon 7 Yayınlandı yazımızda, alınması gereken eğitimleri de V7 Geçişinde Alınması Zorunlu Eğitimler Rehberi yazımızda ele almıştık.
Bu yazıda başka bir soruya bakıyoruz: V7 denetiminde denetçi neyin kanıtını görmek isteyecek? Sahadaki denetimlerden çıkan tablo şu: V7'deki değişikliklerin çoğu yeni bir madde eklemekten çok, mevcut sistemin kanıt tarafını güçlendiriyor.
1. Ön gereksinim programlarının yeni yapıya eşleştirilmesi
2025'te yayımlanan ISO 22002 serisinde tedarik zincirinin tamamı için ortak gereklilikler ISO 22002-100'de toplandı. Sektöre özel ayrıntılar ilgili parçalarda kaldı; örneğin gıda üretimi için ISO 22002-1:2025.
Denetimde beklenen kanıt: Mevcut ÖGP prosedürlerinizi ISO 22002-100 ve sektör parçasının maddeleriyle karşılaştıran, yazılı bir boşluk analizi. "Prosedürümüz zaten var" demek yetmez; hangi maddenin hangi prosedürle karşılandığı ve açıkların nasıl kapatıldığı görülmelidir.
2. Ön gereksinimlerle tehlike analizi arasındaki bağ
Yeni seri, ön gereksinimleri bir kontrol listesi olarak değil, tehlike analiziyle ilişkilendirilmesi beklenen risk temelli önlemler olarak ele alıyor.
Denetimde beklenen kanıt: ÖGP'lerin hangi tehlikeyi kontrol ettiğinin tanımlı olması. Bu tanım özellikle hava ve havalandırma, basınçlı hava, temizlik, haşere yönetimi ve alınan malzemelerin yönetimi için önemli. Örneğin temizlik programı belirli bir tehlikeyi (alerjen, mikrobiyolojik bulaşma) kontrol ediyorsa, programın o tehlikeyi gerçekten giderdiğinin, yani validasyonunun gösterilmesi.
3. Gıda savunması ve gıda sahteciliğinde yetkinlik
V7'nin dikkat çeken yönü, gıda savunması ve gıda sahteciliği için tehdit ve kırılganlık değerlendirmesi yapan kişilerin yetkinliğinin tanımlanması ve kanıtlanması beklentisi. GFSI onaylı diğer standartlar da aynı yönde:
FSSC 22000 (ISO 22002-100:2025, madde 16.2 / 16.3): Tehdit ve kırılganlıkları değerlendirmek için bir yöntem belirlenir. Değerlendirme yapılır, gıda savunması ve sahtecilik önleme planı dokümante edilip uygulanır. Eğitim, iletişim ve periyodik gözden geçirme de buna dahildir.
BRCGS Gıda Güvenliği v9 (madde 4.2.1): Tehdit değerlendirmesine ve gıda savunma planına katılan kişi ya da ekip, tesisteki potansiyel riskleri ve gıda savunması prensiplerini anlamalıdır.
IFS Food v8 (madde 4.21.1): Gıda savunmasıyla ilgili sorumluluklar belirlenir. Sorumlu kişiler konuya özgü bilgiye sahip olmalıdır.
Bu yaklaşım bilimsel literatürle de örtüşüyor. Spink ve Moyer (2011), gıda sahteciliği ekonomik çıkarla ve kasıtlı yapıldığı için klasik gıda güvenliği tehlikelerinden farklı bir önleme yaklaşımı gerektirdiğini gösterdi: Kontrol, sahtecinin fırsatını azaltmaya dayanmalıdır. Bu yüzden değerlendirme ekibinin HACCP bilgisinin yanında tedarik zinciri ve satın alma bilgisine de ihtiyacı var.
Denetimde beklenen kanıt: Ekip üyelerinin bu konudaki eğitim ve deneyim kayıtları ile değerlendirmede kullanılan yöntemin yazılı tanımı.
4. Gıda güvenliği kültürü: kâğıtta değil, sahada
Griffith, Livesey ve Clayton (2010), gıda güvenliği kültürünü bir işletmedeki hijyen davranışlarını belirleyen ortak tutum, değer ve inançlar olarak tanımladı. Prosedürler ne kadar iyi yazılmış olursa olsun, uygulamayı kültür belirliyor.
Denetimde beklenen kanıt: Bir politika belgesinden fazlası. Kültür hedefleri, bunları ölçen göstergeler ve sahada gözlenen davranışlar. Denetçinin personelle konuşurken duyduğu cevaplar da bu kanıtın parçası.
5. GFSI 2024 uyumu: ortak dil
GFSI kıyaslama gereklilikleri, tanınan tüm sertifikasyon programlarının karşılaması gereken asgari çerçeveyi belirler. V7 programı bu gerekliliklerin 2024 versiyonuyla hizalıyor. BRCGS ya da IFS belgesi de olan işletmeler için bu iyi bir haber: Gıda güvenliği kültürü, gıda sahteciliği ve gıda savunması artık tüm programlarda kanıt beklenen ortak alanlar. Bir standart için hazırladığınız kanıt büyük ölçüde diğerine de hizmet eder.
Mayıs 2027'ye kadar yol haritası
V7 program belgelerini ve ISO 22002:2025 serisinden size uyan parçaları temin edin.
ÖGP'lerinizi ISO 22002-100 ve sektör parçasıyla eşleştiren boşluk analizini yapın.
Her ÖGP'nin kontrol ettiği tehlikeyi tanımlayın. Temizlik gibi kritik programların validasyonunu gözden geçirin.
Gıda savunması ve sahtecilik ekibinin yetkinlik kanıtlarını tamamlayın.
İç denetçilerinizi V7'ye göre eğitin ve bir iç denetimle hazırlığınızı test edin.
Geçiş denetiminin tarihini belgelendirme kuruluşunuzla planlayın.
Kaynaklar
Foundation FSSC. FSSC 22000 Scheme Version 7. Gorinchem, 2026.
ISO 22000:2018. Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain. ISO, Cenevre.
ISO 22002-100:2025. Prerequisite programmes on food safety — Part 100: Common requirements for the food supply chain. Madde 16. ISO, Cenevre.
ISO 22002-1:2025. Prerequisite programmes on food safety — Part 1: Food manufacturing. ISO, Cenevre.
Global Food Safety Initiative. GFSI Benchmarking Requirements, Version 2024. The Consumer Goods Forum.
BRCGS. Gıda Güvenliği Küresel Standardı, Versiyon 9. Londra, 2022. Madde 4.2.
IFS Management GmbH. IFS Food Versiyon 8. Berlin, 2023. Madde 4.21.
Spink J, Moyer DC. Defining the public health threat of food fraud. Journal of Food Science. 2011;76(9):R157–R163. doi:10.1111/j.1750-3841.2011.02417.x
Griffith CJ, Livesey KM, Clayton DA. Food safety culture: the evolution of an emerging risk factor? British Food Journal. 2010;112(4):426–438. doi:10.1108/00070701011034439