IFS, 2025 yılında yapılan IFS Food denetimlerinin sonuçlarını analiz etti ve en sık görülen sapma ve uygunsuzlukları paylaştı. IFS Food 8 denetimine giren bir işletmenin karşılaması gereken 232 gereklilik var. IFS'e göre şirketlerin büyük bölümü yeniden belgelendirme denetimlerini başarıyla geçiyor, pek çoğu da üst seviye puana ulaşıyor. Yine de bazı başlıklar her yıl yeniden karşımıza çıkıyor. Bu yazıda IFS'in 2025 analizini, bulguların arkasındaki nedenleri ve denetime hazırlık için önerilerimizi bir araya getirdik.
IFS'in 2025 analizi: Üç seviyede en sık bulgular
C ve D sapmalar: Temizlik ve dezenfeksiyon, ekipmanın durumu ve fiziksel bulaşmaya karşı koruma.
Majör uygunsuzluklar: Etiket uyumu, parti miktar kontrolü ve ölçüm ve izleme cihazları.
KO uygunsuzluklar: Düzeltici faaliyetler, izlenebilirlik ve kritik kontrol noktalarının (KKN) izlenmesi.
IFS, son üç yılda en sık majör uygunsuzluğun etiket uyumu olduğunu, parti miktar kontrolünün ise giderek öne çıktığını vurguluyor.
Puanlama açısından neden önemli?
IFS puanlama sisteminde C ve D sapmalar puan kaybettirir. Majör uygunsuzluk ciddi bir puan düşüşüne yol açar ve sertifikanın verilebilmesi için bir takip denetimi gerektirir. Bir KO gerekliliğinde verilen D puanı ise sertifika verilmesini engeller. Bu nedenle KO gereklilikleri, sistemin omurgası olarak ayrı bir dikkat ister.
C ve D sapmalar: Temizlik ve ekipman
Temizlik ve dezenfeksiyon (IFS Food 8, bölüm 4.10), bakım ve onarım (4.16), ekipman (4.17) ile yabancı madde ve kimyasal risklerin azaltılması (4.12) birbirine bağlı alanlardır. Sahada en sık gördüğümüz tablo, yazılı bir temizlik planının bulunması ama planın etkinliğinin doğrulanmamasıdır. Temizlik sonrası görsel kontrol tek başına yeterli değildir; temizliğin amacına ulaştığı, uygun yöntemlerle düzenli olarak doğrulanmalıdır.
Ekipman durumu ve fiziksel bulaşma da aynı mantıkla ele alınmalıdır. Aşınmış yüzeyler, geçici onarımlar ve bakım sonrası hattın serbest bırakılması, yabancı madde riskinin doğrudan kaynaklarıdır. Temizlik validasyonu ve doğrulamasını "Temizlik Validasyonu: Temiz Görünüyor Yetmez" yazımızda ayrıntılı olarak anlattık: https://suswise.com/blog/temizlik-validasyonu-temiz-gorunuyor-yetmez
Majör uygunsuzluklar: Etiket, miktar ve ölçüm
Etiket uyumu, ürünün satıldığı ülkenin mevzuatına göre değerlendirilmelidir. Türkiye ve AB için doğru olan bir etiket, ABD ya da başka bir pazar için kendiliğinden doğru değildir. Alerjen beyanı, katkı maddeleri ve renklendiriciler bu açıdan en hassas alanlardır. Bileşik bileşenlerden gelen alerjen riskini "Etikette Görünmeyen Alerjen" yazımızda ele aldık: https://suswise.com/blog/etikette-gorunmeyen-alerjen-sos-karisim-ve-bilesik-bilesenler
Parti miktar kontrolü (IFS Food 8, bölüm 5.5) ile ölçüm ve izleme cihazlarının kalibrasyonu, ayarı ve kontrolü (bölüm 5.4) birlikte düşünülmelidir. Miktar kontrolünün güvenilirliği, kullanılan tartı ve ölçüm cihazlarının doğruluğuna bağlıdır. Kalibrasyon planının tüm kritik cihazları kapsaması, sapma durumunda etkilenen ürünlerin değerlendirilmesi ve kayıtların tutulması beklenir.
KO gereklilikleri: Düzeltici faaliyet, izlenebilirlik ve KKN izlemesi
IFS Food 8'de 10 KO gerekliliği vardır. 2025 analizinde öne çıkan üçü şunlardır:
2.3.9.1 Her KKN için izleme sistemi: İzleme yöntemi, sıklığı, sorumlusu ve kayıtları tanımlı olmalı; sapma anında ne yapılacağı açık olmalıdır.
4.18.1 İzlenebilirlik: Hammadde lotundan bitmiş ürüne ve müşteriye kadar iz sürülebilmelidir. Sistemin işlediği, düzenli testlerle gösterilmelidir.
5.11.3 Düzeltici faaliyetler: Uygunsuzlukların kök nedeni belirlenmeli, düzeltici faaliyetler zamanında uygulanmalı ve etkinliği doğrulanmalıdır.
Diğer KO gereklilikleri; yönetimin sorumluluğu ve taahhüdü (1.2.1), personel hijyeni (3.2.2), müşteri anlaşmaları (4.1.3), hammadde spesifikasyonları (4.2.1.3), yabancı madde riskinin azaltılması (4.12.1), iç denetimler (5.1.1) ve geri çağırma, geri toplama ve olay yönetimi (5.9.1) başlıklarındadır.
Denetime hazırlık: 6 kontrol
Temizlik etkinliği: Plan var mı değil, işe yarıyor mu? Doğrulama sonuçlarını gözden geçirin.
Ekipman ve yabancı madde: Bakım, onarım ve hat serbest bırakma kayıtlarını kontrol edin.
Etiket uyumu: Etiketleri satış yaptığınız her ülkenin mevzuatıyla karşılaştırın.
Miktar kontrolü ve ölçüm cihazları: Kalibrasyon planını ve doğrulama kayıtlarını gözden geçirin.
İzlenebilirlik testi: Denetçi istemeden bir test yapın ve süreyi ölçün.
Düzeltici faaliyet etkinliği: Kapatılan faaliyetlerde kök nedenin bulunduğunu ve etkinliğin doğrulandığını kontrol edin.
IFS'in ücretsiz rehberleri
IFS, denetime hazırlıkta kullanılabilecek ücretsiz rehberler sunuyor: IFS Food 8 Audit Checklist Guideline, IFS Good Audit Practices Guideline, yabancı madde yönetimi rehberi (IFS Guideline for an Effective Foreign Body Management) ve IFS Food Packaging Guideline. Bu rehberlere ifs-certification.com adresinden ulaşılabilir.
Devamı için
Denetimlerde Türkiye'de ve dünyada en sık görülen sapma ve uygunsuzlukları 2 Aralık 2026'da Suswise ile Kaliteli Sohbetler webinarında, IFS Türkiye Temsilcisi ve Kıdemli Kalite Güvence Müdürü Ezgi Dedebaş Uğur ile konuşacağız. IFS Food 8'i uygulamalı olarak ele aldığımız IFS Food V8 Endüstri Eğitimi'ni de inceleyebilirsiniz: https://suswise.com/egitim/egitim-grubu-01/ifs-food-v8-endustri-egitimi
Kaynaklar
IFS. Avoid the most-seen findings in your next IFS Food 8 Audit (2025 IFS Food denetim sonuçları analizi). IFS LinkedIn sayfası, Kasım 2026. https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7522962126437728256
IFS. IFS Food Standard for auditing product and process compliance with respect to food safety and quality. Version 8. Berlin: IFS Management GmbH; 2023. https://www.ifs-certification.com/images/ifs_documents/IFS_Food_v8_standard_EN.pdf
IFS. IFS Food Version 8 Audit Checklist Guideline. Version 1. Berlin: IFS Management GmbH. https://ifs-web-prod.ifs-certification.com/images/ifs_documents/IFS_Food_v8_audit_checklist_guideline_v1_EN.pdf
