Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, 15 Ekim 2026'da Türk Gıda Kodeksi Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliği taslağını görüşe açtı. Son görüş bildirme tarihi 9 Kasım 2026; görüşler kodeks@tarimorman.gov.tr adresine gönderilebiliyor.
Bugünkü durum
Yürürlükteki Türk Gıda Kodeksi Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliği (Tebliğ No: 2006/55), 30 Aralık 2006 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve 2007/16 sayılı tebliğle değiştirildi. Tebliğ, AB'nin 2001/113/EC sayılı Konsey Direktifi ile uyumlu olarak hazırlanmıştır ve reçel için kilogramda asgari 350 gram, ekstra reçel için 450 gram meyve öngörür.
AB'de ne değişti?
AB, "kahvaltı direktifleri" olarak bilinen düzenlemelerden dördünü 2024/1438 sayılı Direktifle güncelledi. Bu değişiklikle reçelde asgari meyve miktarı kilogramda 450 grama, ekstra reçel ve ekstra jölede 500 grama yükseltildi. Turunçgil marmelatının adlandırması netleştirildi ve kullanılan turunçgilin belirtilmesi istendi.
Taslak neler getiriyor?
Bakanlığın duyurusunda öne çıkan başlıklar şunlar:
Asgari meyve miktarı artıyor: Reçelde kilogramda 350 gramdan 450 grama, ekstra reçelde 450 gramdan 500 grama. Bazı meyvelere özgü daha düşük değerler de ürün türüne göre yükseltiliyor.
Adlandırma değişiyor: Turunçgil dışındaki reçeller için "marmelat", ekstra reçeller için "ekstra marmelat" adı kullanılabilecek. "Marmelat" tanımı turunçgil marmelatı olarak yeniden yapılıyor ve "jöle marmelatı" turunçgillerle sınırlanıyor.
Turunçgil marmelatında meyvenin adı ürün adında yer alacak (örneğin portakal marmelatı).
Toplam şeker miktarına ilişkin hüküm etiketleme mevzuatında düzenlendiği için tebliğden çıkarılıyor; kükürt dioksite ilişkin hüküm de katkı maddesi mevzuatına bırakılıyor.
İzin verilen bileşenlerde meyve suyunun konsantre olup olmaması serbest bırakılıyor; turunçgil esansiyel yağları yalnızca turunçgil marmelatı ve turunçgil jöle marmelatında kullanılabilecek.
Geçiş süresi ve ayrıntılı değerler, taslak metinde ve Resmî Gazete'de yayımlanacak nihai tebliğde kesinleşecek.
Neden önemli? Bilimsel bulgular
Kaya, Kıvrak ve Esin (2012), Türkiye'de piyasadan alınan ticari çilek, kayısı ve vişne reçellerini Türk Gıda Kodeksi kriterlerine göre inceledi. Tüm kayısı reçelleri meyve oranı kriterine uyarken, vişne reçellerinin tamamı ve beş çilek reçelinden ikisi uygun bulunmadı. Bu bulgu, meyve oranı yükseldiğinde doğrulama analizlerinin ve tedarikçi kontrolünün daha da önem kazanacağını gösteriyor.
Meyve oranı ve meyve türü aynı zamanda bir gıda sahteciliği konusudur. Silva ve arkadaşları (2000), ayva reçelinde fenolik bileşik profilinin, ürüne daha ucuz olan armut eklenmesini tespit etmede kullanılabileceğini gösterdi. Yeni adlandırma kurallarıyla birlikte bu tür analitik doğrulama yöntemleri hem resmî kontrol hem de işletmenin kendi sahtecilik kırılganlık değerlendirmesi için bir araç.
Üreticiler için kontrol listesi
Mevcut reçeteleri yeni asgari meyve miktarlarına göre hesaplayın; buharlaşma kayıplarını hesaba katın.
Meyve tedariki ve maliyet etkisini önceden planlayın; meyve püresi ve konsantre kullanımını tebliğin tanımlarıyla karşılaştırın.
Ürün adlarını ve etiket şablonlarını yeni "marmelat" tanımına göre gözden geçirin.
Gıda sahteciliği kırılganlık değerlendirmesinde meyve türü ve oranı ikamesini değerlendirin.
Görüşlerinizi 9 Kasım 2026'ya kadar iletin ve nihai tebliğin Resmî Gazete'de yayımını takip edin.
Kaynaklar
Türk Gıda Kodeksi Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliği (Tebliğ No: 2006/55). Resmî Gazete, 30 Aralık 2006, Sayı: 26392.
Türk Gıda Kodeksi Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2007/16). Resmî Gazete, 9 Mart 2007, Sayı: 26457.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Mevzuat Taslağı: TGK Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliğ Taslağı. Duyuru, 15.10.2026.
Council Directive 2001/113/EC relating to fruit jams, jellies and marmalades and sweetened chestnut purée intended for human consumption. Official Journal of the European Communities, L 10, 12.1.2002.
Directive (EU) 2024/1438 of the European Parliament and of the Council amending Directives 2001/110/EC, 2001/112/EC, 2001/113/EC and 2001/114/EC. Official Journal of the European Union, 2024.
Kaya C, Kıvrak A, Esin Y. Ticari çilek, kayısı ve vişne reçellerinin özellikleri. Akademik Gıda. 2012;10(4):31–36.
Silva BM, ve ark. Analysis of phenolic compounds in the evaluation of commercial quince jam authenticity. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2000;48(7):2853–2857. doi:10.1021/jf9911040